Święcenie pokarmów na starych fotografiach. Tak wyglądała Wielkanoc przed laty

2026-04-04 14:00

Dawne obchody Świąt Wielkanocnych znacząco różniły się od współczesnych realiów. Był to niezwykle wyczekiwany moment, który gromadził przy stole całe rodziny. Serwowano wówczas unikalne dania, szykowane specjalnie na ten świąteczny czas. Zanim jednak przystępowano do uroczystej uczty, najmłodsi domownicy wędrowali do świątyń, aby poświęcić tradycyjne koszyczki. Zapraszamy do historycznej podróży, która ukazuje dawne oblicze Wielkiej Nocy.

Wielkanocna święconka na starych zdjęciach. Powrót do historycznych tradycji

Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa to centralne i najbardziej doniosłe wydarzenie w całym chrześcijańskim kalendarzu liturgicznym. Dla pokoleń Polaków to niezmiennie niezwykły okres, który obfituje w rodzinną atmosferę, głęboko zakorzenione obyczaje oraz gesty pełne symboliki. Jednym z najsilniej utrwalonych świątecznych rytuałów pozostaje błogosławienie pokarmów, powszechnie określane mianem święconki.

Ta wielowiekowa praktyka wciąż stanowi obowiązkowy punkt obchodów Wielkiej Soboty. Wiklinowy koszyk, w którym nie może zabraknąć jaj, pieczywa, wędlin, chrzanu oraz cukrowego baranka, to nie tylko estetyczna kompozycja, ale nade wszystko znak dostatku, witalności i nadziei na przyszłość. W dawnych czasach kompletowanie święconki przypominało niemal uroczysty ceremoniał, podczas którego młodsi i starsi domownicy z ogromnym zapałem przygotowywali własnoręczne ozdoby i starannie dobierali właściwe wiktuały.

W minionych epokach wykonywanie fotografii było zjawiskiem stosunkowo rzadkim, zarezerwowanym wyłącznie dla najważniejszych chwil. Ponieważ Wielkanoc stanowiła wydarzenie o kolosalnym ciężarze duchowym i społecznym, chętnie utrwalano ją na kliszach aparatów. Dzięki zachowanym kadrom możemy współcześnie podziwiać realia świątecznego życia w Polsce sprzed kilkudziesięciu lat.

Narodowe Archiwum Cyfrowe dysponuje unikalnymi, czarno-białymi materiałami ze świątyń w miastach i na wsiach. Zdjęcia ukazują ogromne rzesze wiernych z koszykami w dłoniach, elegancko ubrane dzieci oraz kapłanów dokonujących obrzędu poświęcenia jedzenia. Zbiory te stanowią bezcenną dokumentację historycznych obrzędów, a jednocześnie wzruszający dowód niezwykłego przywiązania do tradycji, które opierają się upływowi czasu.

Zachęcamy do obejrzenia kadrów prezentujących wielkosobotnie zwyczaje sprzed wielu dekad. Te archiwalne fotografie działają jak wehikuł czasu, uświadamiając nam, że chociaż otaczająca nas rzeczywistość uległa znaczącej transformacji, fundamenty takie jak wiara, więzi rodzinne oraz wspólne celebrowanie nadal zachowują swoją potężną wartość.

V Akademicki Jarmark Wielkanocny w bydgoskim Fordonie